غلبه ترجمه بر تألیف

غلبه ترجمه بر تألیف

غلبه ترجمه بر تألیف

سینما و تلویزیون > سینمای‌ ایران – فرزاد موتمن:
با توجه به اینکه سال گذشته یکی از داوران جایزه کتاب سال سینمایی بودم، اغلب کتاب‌‌های منتشر شده در این حوزه را مطالعه کردم.

سال گذشته چیزی حدود ۷۰کتاب سینمایی چاپ شد که من حدود ۶۰کتاب را خواندم. نکته‌ای که درخصوص کتاب‌های سینمایی توجهم را جلب کرد، اندک بودن آثار تالیفی بود. در واقع در حوزه نشر کتاب سینمایی ما با غلبه ترجمه بر تالیف مواجهیم. از کل کتاب‌هایی که من مطالعه کردم جز حدود ۵ الی ۶کتاب تالیفی بقیه آثار ترجمه شده بودند.

بنابراین در همان نگاه اول، نکته‌ای که متوجه می‌شویم فقر تالیف است. البته برخی از همین معدود آثار تالیفی سینمایی کیفیت قابل توجهی داشتند. به‌عنوان مثال کتاب «نگاهی به سینمای معاصر» نوشته سعید عقیقی مجموعه‌ای از نقدهایی است که کیفیت فوق‌العاده‌ای دارند. اگر بخواهم مصداقی‌تر مثال بزنم می‌توانم به نقد فیلم‌های متاخر ژان لوک گدار اشاره کنم که هیجان‌انگیزترین مطلبی است که تاکنون درباره این فیلمساز فرانسوی مطالعه کرده‌ام.

نگاه تحلیلی‌ای که در این کتاب به چشم می‌خورد و به‌خصوص وجود دیدگاه شخصی در تمام نقدها، آن را به اثری یکه تبدیل کرده است؛ دیدگاهی که مثلا در جلد اول «تاریخ اجتماعی سینمای ایران» نوشته حمید نفیسی به چشم نمی‌خورد. کتاب در لانگ شات بسیار جذاب است ولی وقتی وارد متن می‌شویم با انبوهی از اشتباه‌‌ها مواجه می‌شویم که بخشی از آن ناشی از این است که نویسنده اینجا زندگی می‌کند و بخشی هم به نوشتن تحلیل در مورد فیلم‌های ندیده بازمی‌گردد.

به این معنا که انگار نویسنده چون به برخی فیلم‌‌ها دسترسی نداشته براساس خلاصه داستان‌های چاپ شده، اکتفا کرده و بر مبنایش به تحلیل پرداخته است. به همین دلیل اشتباه‌هایی که در خلاصه داستان‌های منتشر شده وجود داشته به متن هم راه پیدا کرده است. میان ترجمه‌هایی که خواندم فیلمنامه‌نویسی متفاوت ترجمه محمد شهبا اثری بسیار آموزنده و جذاب بود. کتابی درباره فیلمنامه‌های غیرخطی که شاهدیم چقدر هم در سینمای ایران رایج شده است.

کتاب فیلمنامه‌نویسی متفاوت به یک نیاز جدی که در سینمای ما وجود عینی دارد پاسخ می‌دهد. در واقع محمد شهبا با توجه به تعداد فیلم‌های زیاد این سال‌‌ها که روایت غیرخطی دارند، این کتاب را ترجمه کرده است، اتفاق مثبتی که شوربختانه تعدادشان زیاد نیست. یک جور آشفتگی و اغتشاش در حوزه نشر کتاب‌های سینمایی به چشم می‌خورد که البته معنایش بی‌ارزش بودن آثار نیست.

برخی از کتاب‌هایی که اخیرا منتشر شده‌اند آثار قابل توجهی هستند ولی معلوم نیست این کتاب چگونه و بر چه اساسی انتخاب و منتشر شده‌ است. به واقع اولویت انتشار برخی کتاب‌‌ها قابل درک نیست. انتشارات‌هایی که کتاب‌های سینمایی را چاپ می‌کنند برنامه مدونی برای این کار ندارند. اینکه الان واقعا مخاطب سینمای ایران به چه نوع آثاری احتیاج دارد. مثلا یک انتشارات چند سال پیش با من تماس گرفت که چون تو گدار دوست داری بیا یک کتاب درباره گدار بنویس. پیشنهادی که منجر به عقد قرارداد هم شد ولی مشغله فیلمسازی هنوز اجازه نداده این کتاب را بنویسم.

معمولا ماجرا به این صورت است که برنامه‌ریزی‌ای برای نشر کتاب سینمایی وجود ندارد. می‌گویند خب بیاییم یک سری کتاب درباره تعدادی فیلمساز چاپ کنیم. بعد ببینیم که کی چه فیلمسازی را دوست دارد و بر این بنیاد سراغ تالیف و ترجمه برویم که هیچ جایی برای ترجمه‌اش آستین بالا نزده است. یعنی حتی در شرایطی که ترجمه بیشتر از تالیف در اولویت است هم بسیاری از انتخاب‌‌ها ذوقی و شخصی است و نه هوشمندانه و مبتنی بر نیازی که میان مخاطب وجود دارد.

  • نویسنده و کارگردان سینما

مطلب بالا در حوزه سینما و تلویزیون و در این آدرس اینترنتی در تاریخ منتشر شده و گروه اینترنتی فایل دانلودر آن را بازنشر کرده است.

ثبت آگهی رایگان خرید و فروش موبایل
-------------------------------------------

راستی! برای دریافت مطالب وردپرسی در کانال تلگرام فایل دانلودر عضو شوید.

فایل دانلودر
این سایت حاصل ترکیب چند وبگاه مختلفه! سایت گنجینه، خبرینه و ایرونیا با هم ادغام شدن و فایل دانلودر رو تشکیل دادن! بیش از 16 هزار مطلب تو زمینه‌های گوناگون و متنوع؛ از سرگرمی و تفریحی بگیرید تا محصولات دانلودشدنی و قالب و افزونه وردپرس و اسکریپت و مطالب آموزشی و...

با ثبت نام تو خبرنامه فایل دانلودر، هر رو مطالب ما رو تو ایمیل‌تون دریافت کنید.

توجه: پس از ثبت ایمیل حتما وارد اینباکس ایمیل خود شده و روی لینک فعالسازی در ایمیلی که از طرف ما ارسال شده کلیک کنید(راستی ما اسپم ارسال نخواهیم کرد).

پیشنهاد ما

در حال حاضر امکان ارسال نظر وجود نداره.